• Blogs
  • Redactie LIFE IP
  • Natuurorganisaties en vissers beklinken historische samenwerking herstel oesterbanken Noordzee

Natuurorganisaties en vissers beklinken historische samenwerking herstel oesterbanken Noordzee

Natuurorganisaties en vissers beklinken historische samenwerking herstel oesterbanken Noordzee

ARK Natuurontwikkeling en het Wereld Natuur Fonds (WNF) hebben een doorbraak bereikt in hun ambitie om de schelpdierbanken in de Noordzee te herstellen. Samen met verschillende vissers hebben ze een gebied ten noorden van Schiermonnikoog vastgesteld voor een pilot voor het terugplaatsen van oesterbanken. Om dit te kunnen bereiken, hebben de natuurorganisaties en de vissers intensief met elkaar samengewerkt.

Belang van oesterbanken

Oesterbanken kwamen in het verleden op grote schaal voor in de Noordzee. De schelpdierbanken zijn echter grotendeels verdwenen door overbevissing, ziektes en koude winters. Projectleider Emilie Reuchlin-Hugenholtz van het WNF. "Oesterbanken zijn hotspots van biodiversiteit. De soortenrijkdom is er maar liefst zestig procent hoger vergeleken met aangrenzende zandige gebieden. Haaien en roggen zetten eieren af op een oesterbank. Kleine visjes en garnalen kunnen er schuilen en opgroeien. De oesterbanken vormen een belangrijke voedingsbodem voor roofvissen, zeevogels en zeezoogdieren."

Natuurherstel

Wereldwijd worden koraal- en oesterbanken hersteld en beschermd vanwege de verhoogde visproductie, waterkwaliteit, bodemstabiliteit en bijdrage die ze leveren aan kustbescherming. Ook in Nederland wordt er door verschillende partijen hard gewerkt aan het beheer en behoud van de natuur in de zeeën, meren en rivieren. Zoals door WNF en ARK Natuurontwikkeling in samenwerking met Wageningen Marine Research, Bureau Waardenburg en Sas Consultancy die nu op verschillende plaatsen oesters terugplaatsen. Om te leren wat de succesfactoren van actief herstel zijn en om wilde platte oesterbanken te ‘kickstarten’.

Vrijwillig niet meer vissen

Bijzonder aan deze pilot is dat de proeflocatie van 1 hectare in samenwerking met vissers is gekozen. In het gebied zal straks vrijwillig niet meer gevist worden. Barbara Holierhoek, voorzitter van de Vissersvereniging Hulp in Nood: “Nu we als visserij betrokken zijn bij dit project kunnen we meekijken of ondanks of dankzij alle veranderende omstandigheden zoals watertemperatuur en voedselrijkheid in het zeewater dit experiment met de platte oesters gaat lukken. Daar kunnen wij ook van leren.”

Goed samenwerken voor effectiever natuurbehoud

Medewerking van vissers is tot stand gekomen door de “methode Verdaas”, oftewel: samen aan de 'keukentafel' koffiedrinken tot je elkaar begrijpt en tot afspraken kunt komen. Deze methode Verdaas slaat terug op een masterclass die in september 2017 in het kader van het programma LIFE IP Deltanatuur is gehouden. Wendy Olivier, actie-houder voor het LIFE IP Deltanatuur programmaonderdeel ˮSamenwerken in de grote waterenˮ: “Dit programma beoogt de samenwerking te verbeteren tussen allerlei belanghebbenden in de grote wateren van Nederland. Samenwerking die verbetert zodat natuur effectiever behouden of hersteld wordt." Hierbij komt het hele spectrum dat bij goed samenwerken aan de orde is, aan bod: van wettelijk vastgelegde richtlijnen tot aan bestuurlijke afspraken en samenwerkingscompetenties van projectleiders.

Eén van de vormen om te investeren in verbetering van samenwerking zijn jaarlijkse masterclasses door ex-bewindspersonen. In september 2017 werd de eerste masterclass gegeven door Co Verdaas. Elf projectleiders uit het programma LIFE IP Deltanatuur brachten voorbeelden in. In een pittige masterclass werd elk voorbeeld tegen het licht gehouden en van feedback voorzien. De boodschap van Co Verdaas was: “Ga om de tafel met de mensen waarmee je samen iets moet bereiken. Drink koffie met elkaar. Ga elkaar begrijpen. Zoek doorwaadbare plekken in de stroom van tegengestelde belangen. Ga niet nog meer nota’s schrijven, harder werken, argumenten zoeken. Chill, leun achterover en luister.”

Ruimte voor herstel

Dankzij de inzet van de verschillende partijen ligt er nu in de Noordzee een proeflocatie waar niet meer gevist mag worden. Om op deze manier de geplaatste oesterbanken de kans te geven zich te ontwikkelen waardoor de natuur zich kan herstellen.

En de eerste resultaten zijn positief: bij de eerste monitoring op 20 en 21 juli blijken de oesters goed te overleven, ze blijken te groeien en hebben paairijpe geslachtsorganen: een teken voor voortplanting.

Wil je meer weten over dit project, het belang van schelpdierbanken voor de Noordzee en hoe er gewerkt wordt aan de terugkeer van de oester? Bekijk dan het Nieuwsuur-item en de informatiepagina’s van het WNF en ARK Natuurontwikkeling.

Foto-credits: WWF/ARK/onderwaterbeelden.nl

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers